Sağlık Doktorları

Kıskançlık yaşayan çocuklar nasıl davranışlar sergiler, ebeveynler bu durumda nasıl davranmalıdır?

Bu kıskançlığı yaşayan çocuklar ne gibi endişeler taşırlar?

KardeÅŸ kıskançlığı her çocukta ve aynı oranlarda görülmeyebilinir. Çocuklar arasındaki yaÅŸ farkı ne kadar yakın olursa, özellikle küçük yaÅŸ döneminde daha yoÄŸun yaÅŸanabilir. Anne – baba tutumları, cinsiyet, yaÅŸ faktörü ve aradaki yaÅŸ farkı sıkıntıların boyutunda etmen olur. Çocuk, kendisinin daha az sevildiÄŸini ve ilgi gördüğünü düşünür. EÄŸer çocuklar arasındaki yaÅŸ farkı 2.5/3 yaÅŸtan az ise bu daha yoÄŸun yaÅŸanan bir duygu olur. Birbirine yakın dönemlerde olan çocukların ihtiyaçları da benzerlik taşır. Aynı ilgi ve enerjiyi göstermek, anne ve baba için zorlayıcı olabilir. Gördüğü ilginin bölünmüş olması annenin ilgisini kaybediyor olduÄŸunu düşündürtür. Amerikan Hastanesi Pediatri Bölümü Pedagog Güzide Soyak konuyla ilgili bilgi veriyor.

Nasıl davranışlar sergilerler?
• Anneden uzaklaşma ya da daha önceden istemediği şeyleri talep etme gelişebilir.
• İçe kapanabilir. Uyku ve yemek yeme ile ilgili sorunlar başlayabilir ya da aşırı sinirli olabilir.
• Alt ıslatma, parmak emme, bebeksi konuÅŸma, aÄŸlama görülebilir. Kendi baÅŸlarına yemek yemek istemeyebilirler. Anne – baba ile birlikte uyumak için hayali korku hikayeleri uydurabilirler.
• Anne – babaya ve çevrelerine sözlü ve fiziksel olarak sataÅŸabilirler. Kendisinden istenileni yapmakta isteksiz olabilir.
• Anneyi kontrol etmek ve sevgisini sık sık sorgulama eğilimi gelişebilir.
• Okula gitmek ile ilgili sorun çıkartabilir.
Bütün bu faktörler anne babanın tutumu ile azalabilir ya da çoğalabilir.

Anne ve babanın yapması gerekenler nelerdir?
• Anne ve babalar ne kadar eşit davranırlarsa çatışmanın o kadar az olacağını sanırlar. 5 yaş ile 10 yaşın ihtiyaçları ve bunların çözümünde kullanılan yöntemler aynı olamaz. Çocukların yaş dönemlerine uygun iletişim kurmak gerekir. Taleplerini bununla orantılı olarak değerlendirmek gerekir.
• Tartışmaların olması olağandır. Bu tartışmaları çözümlerken kişisel sınırlarını da öğrenirler. Ebeveynler buna ne kadar müdahale ederse, baş etme becerilerinin de gelişmesini engellemiş olurlar. Fiziksel zarar vermedikleri ve birbilerinin haklarını taciz etmedikleri sürece anne-baba müdahale etmemeli, haklı ve haksız ayırımı yapmamalı.
• Kıskançlığı yoğun yaşayan çocuk ile ilgili, günlük işlerde onun da seçebileceği bir yakından yardım istenmeli. Diğer kardeşin olmadığı baş başa geçirilen saatler de planlanmalı.
• Unutulmamalı ki, kardeş bile olsalar her çocuğun kişiliği farklıdır. Farklılıklarına saygı gösterilmeli, kızmak yerine duygu ve düşüncelerini dinleyin.
• Ev içi ve kardeş ile ilgili günlük sorumluluklar verin ve bunları yerine getirdiğinde sözlü olarak övün.
• Yeni bir kardeş gelme aşamasında eşyalarını ve oyuncaklarını onun izni olmadan bebeğe vermeyin.
• 3 yaşındaki bir büyük kardeş bebeğin canlı olduğunu ve ona zarar verebileceğini bilemez, ilgisini gösterdiğimiz tepkiye öfke duyar. Zaman içerisinde bizim davranışlarımızla paralel olumlu ya da olumsuz tutumlar geliştirir.
• Anne ve babanın çocuklar ile ilgili iş paylaşımı yapmış olması gerekir. Anne, bebeği emzirirken baba da büyük çocuğun giysisini değiştirebilir.

Çocuğu istemiyor diye yeni bir çocuk projesini erteleyen ebeveynlere önerileriniz neler?
KardeÅŸi olmasını istemeyen bir çocuÄŸun önce duygularını anlamak gerekir. Bu ihtiyacı bütünüyle deÄŸerlendirebilecek olgunlukta deÄŸillerdir. Anne – babanın yoÄŸun çalışması ve çocuÄŸa vakit ayırması, anne-çocuk iliÅŸkisinin bağımlı olması ve rekabet duygusunun yeterince geliÅŸmemesi ile baÄŸlantılı olarak yeni bir kardeÅŸ fikrini ret edebilirler. Bu noktada kararı alması gereken anne ve babadır.